Être et avoir, part 2

Zoals ik op 31 oktober al blogde, is de vertaling van Ed.Hoorniks gedicht "Hebben en zijn" in volle vaart doorgegaan... Mijn conversatievriendin overlegde mijn eerste vertaling met haar dochter die professeur de français is. Zij werkte er verder aan met haar echtgenoot en Engelse schoonmoeder. In Nederland verbeterde een zus van een vriend van mij - ook lerares Frans - mijn vertaling, die ik weer doorstuurde naar de Fransen! En ook ging er een Engelse versie rond, die de Fransen hielp beter te begrijpen wat Ed Hoornik probeerde uit te drukken.
Ik vond het zo verrassend én verwarmend dat iedereen dit serieus oppakte, waarvoor grote dank! Ja, cultuur wordt altijd met een grote C geleefd hier, prachtig!

Daarom met veel blijheid hieronder de definitieve versie van wat een enorm leuk en verbroederend/verzusterend project bleek te zijn! (Nederlandse versie op 31-10 op mijn blog)

Être et avoir

A l'école ils étaient écrits sur le tableau,

Le verbe avoir et le verbe être.

Avec eux le temps et l'éternité étaient donnés.

L'un la réalité, l'autre l'apparence.

Avoir c'est le néant. C'est la guerre. C'est ne pas vivre.

C'est appartenir au monde et à ses dieux.

Etre c'est, élevé au-dessus de ces choses,

être baigné dans la douleur divine.

Avoir, c'est dur. C'est le corps. C'est deux seins.

C'est être affamé et assoiffé de la terre.

C'est seulement les désirs,seulement le devoir grossier.

Être  c'est l'âme, c'est écouter, c'est faire place                                

C'est redevenir l'enfant  et  regarder  les étoiles 

Et y  être illuminé lentement.

Ed. Hoornik  (vertaald door Chantal, Elly, Anne-Claire, Edouard & moeder en Ans)

Vol verwachting...

We zijn in afwachting van de sauna die ieder moment geleverd kan worden. Ton heeft - gelukkig toen het nog goed weer was - een soort van terras gemaakt in de tuin waarop de sauna komt te staan. Hij weegt 800 kg, komt in zijn geheel aan en zal meteen bewerkt moeten worden met een soort beits. Ton hoopt dat in de werkplaats van de saunaverkoper te kunnen doen. Daarna komt hij op een grote aanhanger naar ons toe, moet daar vanaf gehesen worden en daarna op een andere kleinere aanhanger door de tuin naar zijn plaats geduwd... een heel avontuur weer!

Nu is het écht te koud geworden voor dit soort klussen. Guur bijna, 5-6 graden.
Toch bloeien er nog veel bloemen, valt me op. In mijn rondje door de tuin kwam ik de volgende tegen...

Goudsbloem (zelfs nog vol knoppen!)

Lavatera (gaat stug door, nog honderdtal bloemen eraan)

Roosje (kunnen tot december bloeien)

Zomeraster, die al 5 maanden onafgebroken
staat te bloeien bij onze voordeur

Hortensia die nog vol ingedroogde bloemen zit en
ik heb er al heel wat afgeknipt voor binnen!
Prachtige kleuren, inspiratie...

Jus de pommes 2013!

In plaats van de Beaujolais Nouveau - waar het immers de tijd voor is - kondigen wij de komst van de nieuwe appelsap uit eigen boomgaard aan! Wel zo gezond!
Afgelopen zaterdag is er voor de derde keer geperst door ons winning team: Ton, Johan en Eveline.
Van de beide domeinen hadden we 250 kg appels mee naar de perserij, eigenlijk minder dan we gehoopt hadden. We dachten 600 kilo te kunnen oogsten dit jaar maar waren door omstandigheden erg laat, helaas...
De récolte was toch nog 135 flessen appelsap, lekker zoet en dikkig. We denken dat dat komt doordat de appels al behoorlijk ingedroogd waren, dus meer zoetigheid in minder water! Hij is heerlijk. Vandaag zijn ze geëtiketteerd en nu staan ze nog even te pronken op het kookeiland (geschraagd, want 103 liter op het uitstekende gedeelte, ahum).

Zoë...?

Vanmiddag conversatieuurtje bij mijn Franse vriendin gehad, die graag beter Engels wil leren spreken. Dus we spreken het eerste uur Frans, daarna een uur Engels. Voor mij ontzettend leerzaam, omdat ik haar qua Engels spreken veel uit moet leggen in het Frans, soort van kwadraatles voor mij...
Ze vertelde me in het Frans dat ze naar de bioscoop was geweest gisteren en daar zo'n mooie film had gezien over de tocht naar Compostella. Die heeft zij recentelijk gelopen en mijn echtgenoot heeft hem jaren geleden gefietst, dus was ik benieuwd naar hoe de film heette: Zoë...
Niet eerder van gehoord. Ze vertelde was er zoal gebeurde en liet me het bioscoopkrantje zien met de aankondiging. The way, las ik. Ik eerst een lachbui, zij na uitleg ook. Zo spreken de Fransen dus Engels, althans de meeste... onverstaanbaar.
Het is wél ontzettend charmant om te horen, het was het (geheime) succes van Charles Aznavour en ik, ik oefen met haar heel stug door om het goed uit te leren spreken!
Wel jammer van mijn op handen zijnde bioscoop-avondje, want deze heb ik al twee keer gezien.

Des vaches dans le pré!

Wat een verrassing vandaag! Opeens staan er zomaar 25 koeien om ons heen, zwart-witte Normandiërs. Zien er uit als een soort blaarkoppen. Alleen in het voorjaar hadden we wat paarden in de wei, maar verder bleef het leeg... Jammer. En nu opeens beweging, geloei, nieuwsgierige koppen, superleuk!
Alleen... Foppe moet niets hebben van koeien, Joost mag weten waarom. Hij is grootgekomen in een nestje Friese Stabijen in de Beemster, met - vanaf zijn geboorte - rondom hem: koeien! Dus dat begrijpen we niet.
Hij staat tegen ze te blaffen alsof zijn leven ervan af hangt, ze moeten weg, lijkt hij ermee te willen zeggen. Wij vinden het wel grappig en kunnen er toch niets aan doen. Ook vindt hij het lekker zich in hun drek te wentelen, dat is iets waar we wél wat aan kunnen doen en wat wij helemaal niet grappig vinden...

De pierre en fil

Vanochtend hebben we een expositie bezocht in het nationale park van de Perche, genaamd De Piere en fil, wat je vrij zou kunnen vertalen als: de architectuur van ons erfgoed in de Perche, het manoir (landhuis) Courboyer, in beeld gebracht via stof & draad. Van het manoir zijn ook krijtschetsen gemaakt door de kunstenaar Marcel Duruflé. Vervolgens heeft het regionale patsworkgilde (d'Art, quilts et Perche), een vaste groep van 29 dames en een heer, dit architecturale thema gebruikt om prachtige quilts mee te maken. Voorwaarde was dat er roest- en okerkleuren in voorkwamen en de kleur écru, wat ook terug te vinden is in de pierres, de kalkzandstenen waarmee hier gebouwd werd. Deze groep quilters komen wekelijks samen om aan hun passie & project te werken en exposeren eens in de twee jaar. Een van de opbrengsten hiervan is de quilt hieronder, wat het licht door de glas-in-loodramen van het manoir op de vloertegels in beeld brengt. Dat is altijd een in het oog springend detail en hier écht heel mooi gedaan, vind ik, want ze heeft de verkleurde en afgezwakte teinten goed weergegeven.

Weer een ander heeft de ronde trap naar de torenkamer in een lap vereeuwigd. Steekje voor steekje, heel precies en alles met de hand... Als je goed kijkt zie je dat ze in de oppervlakte van het kleed heel natuurlijk de structuur van de oude tegels, de loopvlakken, getroffen heeft, niet alleen met kleur maar ook met allerlei doorstiksels. Erg knap!

Hieronder een schets van het manoir door de kunstenaar

Waarop 'doorgeborduurd' is in de vormen

en kleuren met de volgende quilts...

En nog 27 stuks, allemaal mooi en heel zorgvuldig uitgewerkt, van vrolijk tot stemmig en heel klassiek en serieus. Natuurlijk ontbrak de Franse lelie niet, hier uitgewerkt op een hoek als een soort kanteel. Ik heb er zeer van genoten en blijf de groep volgen. Zou er ook wel lid van willen worden, maar heb al teveel hobbies...Zo'n intensieve als deze kan er echt niet meer bij! Maar ik zou het heel graag doen.

Tot slot nog twee plaatjes, de eerste van het gepatchworkte boek met dertig 'bladen' van alle deelnemers, met elk een detail uit hun grote quilt. Het is gebonden zoals een gewoon boek, heel authentiek... En toen mocht ik eindelijk even voelen, want daar nodigen die quilts enorm toe uit maar aanraken mag natuurlijk niet.

Als laatste een detail uit een quilt dat de bosrijke omgeving van het manoir weergeeft, met lapjes bouclé, waarbij ik automatisch denk aan mos en bladeren, grappig en erg creatief!

Être et avoir

Vandaag weer mijn conversatie-uurtje met vriendin Chantal gehad. Mijn voornemen om dit seizoen meer nadruk te leggen op de vervoegingen van de werkwoorden, hebben geresulteerd in eerst maar weer eens être en avoir onder de loep te nemen. En dan niet zozeer de bekende 'tijden', maar meer de verschillende toekomstige tijden, die de Fransen vaker gebruiken dan wij Nederlanders. De afgelopen dagen was ik dus weer eens aan het stampen met j'aurai, je serai, etc.

Daarmee bezig zijnd (participe présent, overigens) werd ik naar het gedicht van Ed Hoornik 'geleid', hebben en zijn. Dit is een van mijn lievelingsgedichten en al jaren probeer ik die écht uit mijn hoofd te leren, want zo mooi! Opmerkelijk trouwens dat het bij ons hebben & zijn is en in Frankrijk omgekeerd...
Ik pakte hem er eens bij en bedacht me dat het leuk zou zijn die te gaan vertalen, op mijn manier, als leuk eigen projectje voor de conversatie-bijeenkomst. Nog niet beseffend dat dit een hele kluif zou worden... Enfin, ik heb het gedaan, het was erg leuk en leerzaam, dat zoeken naar de beste vertaling, maar of het weergeeft in het Frans wat Ed Hoornik wil zeggen, vermoedelijk niet! En een dichtvorm heeft het al helemaal niet, trop difficile! Chantal begon met de fouten eruit te halen (viel mee) en vroeg me natuurlijk regelmatig waarom ik dat zó had vertaald, want ze begreep een aantal zinnen gewoon niet. Gaandeweg begon het me te dagen dat dit wel echt hogeschool werk is (excuses aan degenen die ik hiermee onbedoeld gepasseerd heb). Maar het was een super interessant uur, waarin ik heb geprobeerd uit te leggen hoe ik het gedicht 'versta' en wat voor mij de betekenis ervan is. En waarin zij me veel vertelde over het gebruik van deze auxiliaires (hulpwerkwoorden), want de Fransen beschouwen être et avoir niet als werkwoorden, zoals wij dat doen. Maar het bracht ons vooral een nieuw niveau van zaken uit ons leven delen, dat was erg fijn! Daar kan ik zo naar hunkeren hier. Aan de Franse versie ga ik nog verder sleutelen, met behulp van anderen, maar hieronder alvast de Nederlandse versie:

Op school stonden ze op het bord geschreven,
het werkwoord HEBBEN en het werkwoord ZIJN;
hiermee was tijd, was eeuwigheid gegeven,
de ene werkelijkheid, de andere schijn. 

Hebben is niets. Is oorlog. Is niet leven.
Is van de wereld en haar goden zijn.
Zijn is, boven die dingen uitgeheven,
vervuld worden van goddelijke pijn. 

Hebben is hard. Is lichaam. Is twee borsten.
Is naar de aarde hongeren en dorsten.
Is enkel zinnen, enkel botte plicht. 

Zijn is de ziel, is luisteren, is wijken,
is kind worden en naar de sterren kijken,
en daarheen langzaam worden opgelicht.  

Ed. Hoornik.